Pek çok insan işe başlamadan evvel ya da çok erken vakitlerde internet bağlantısının adeta soluk aldığını, yükleme işleminin hemen sonlandığını ve gecikmenin fark edilir biçimde düştüğünü görür. Öğle sonrası ya da aksam vakitlerindeyse aynı bağlantı kalitesine çoğu zaman sahip olunamaz. Bu durum rastgele ya da göz yanılgısı değil; tamamı ile G trafiği mühendisliği ve temel fizik kuralları ile tanımlanabilir.
İnternet bağlantısı hızının gün içerisinde dalgalanma yaşamasının ama bilimsel sebebi, ağ tıkanıklığı durumudur.
İnternet altyapısını bir şeye benzetmek gerekirse bu devasa bir boru hattı olarak düşünülebilir. İnternet sağlayıcıları, bütün kullanıcılara belli bir kapasite üstünden bağlantı sunar. Her bir kullanıcı, bu ana boru hattından kendi payına düşen hizmeti alır.
Gündüz altı ya da yedi saatlerinden, bu boru hattı boş denilecek kadar kullanılır. Evdeki aygıtlar uyku moduna geçiş yapmıştır, komşunuz daha güne başlamamıştır ve oturduğunuz yerdeki kimse işine koyulmamıştır. Bu halde, siz musluğunuzu açık hale getirdiğinizde, ana hat tamamı ile size aittir ve sözü verilen hız limitinize son derece yakın bir performans elde edersiniz. Bu, en düşük parazit, en az gecikme ve en yüksek hız manasına gelir.
Öğleden sonra saat dörtten sonra bu durumda hızlı bir şekilde değişiklik olmaya başlar. Çocuklar okuldan döner, insanlar işten gelir ve internet kullanımının en yoğun olduğu vakitler baş gösterir. Akşam sekiz gibi, yaşadığınız yerdeki neredeyse her kullanıcı:
· Yüksek kaliteli video seyretmeye
· Büyük oyun güncellemeleri yapmaya
· Görüntülü görüşme gerçekleştirmeye
· Bulut saklama alanına dosya yüklemeye başlar.
Aynı zaman diliminde yüzlerce aygıt, aynı boyu hattının limitini zorladığı zaman, bu olay tıkanıklığa yol açar. Sinyal paketleri hedefe erişmek için bir trafik sıkışıklığına girer. Bu durum, servis sağlayıcısının altyapısındaki ana santrallerden evinizdeki modeme dek uzanan bütün fiber ve bakır hat segmentleri üzerinde etkili olur.
Hızda düşme olmasının yanı sıra, tıkanıklığın en belirgin işaretlerinden biri de gecikme süresinde artış olmasıdır. Bu veri paketi, sunucuya ulaşıp geri dönmek için daha çok aygıt ve kuyruk geçmeye mecbur olduğunda, bu süre milisaniyeler türünden uzar.
Ağ tıkanıklığı çok ciddi bir boyuta ulaştığında ise aygıtlar, paketleri hedefine eriştiremez ve paket kaybı meydana gelir. Paket kaybı, seyrettiğiniz videonun donmasına, görüntülü görüşme esnasında kesinti olmasına ya da indirme hızında birden düşüş yaşanmasına sebep olur. Sistem, kaybolan paketleri tekrardan iletmeye mecbur olur ve bu da genel performansın çok daha yavaş olmasına yol açar.
Sabah vakitlerinde meydana gelen hız artışı, temelde internetin paylaşımlı bir kaynak olması sebebiyle alakalıdır. Sabah trafik düşüktür ve siz, o zaman dilimindeki mevcut toplam kapasitenin büyük bir bölümünü yalnız başınıza kullanırsınız. Akşam vakitlerindeyse o aynı kapasite yüzlerce kullanıcı arasında paylaşılmaya mecbur olur.
Bu durum, kullanıcı oranındaki yükselmeye rağmen servis sağlayıcılarının altyapı yükseltmelerini tamamlayamadığı ya da yatırımın isteğe karşılık veremediği yerlerde çok daha net fark edilir. Özetle, internet bağlantınızın hızının sabah yüksek olması, ağın kapasitesinin yeterli olduğunu, fakat akşam saatleri çok fazla kullanıcının da o zaman diliminde o hızı kullandığını ortaya koyan basit bir bilimsel durumdur.
