İnternet bağlantısı hızında düşüş, yüksek ping seviyesi ya da görüntülü konuşmalarda meydana gelen takılmaların sebebi her daim internet hızının az olmasından kaynaklı olmamaktadır. Bilhassa aynı zaman diliminde birden çok aygıtın internet bağlantısına dahil olduğu ev ve ofislerde ağ trafiğinin yönetiminin doğru yapılması büyük bir öneme sahiptir. Bu aşamada modemlerde yer alan QoS özelliği devreye girer. Peki, QoS ayarı internet hızının yükselmesini sağlar mı? Kısa yanıt hayır olacaktır. Fakat doğru yapılandırılan QoS, eldeki internet bağlantısının çok daha verimli bir şekilde kullanılmasına yardımcı olabilir.
QoS, dilimizdeki karşılığı ile hizmet kalitesi, modem ya da yönlendirici üstünden internet trafiğini öncelik sırasına uygun şekilde yöneten bir sistemdir. İnternet kullanan bütün aygıtlara aynı önceliği sunmak yerine, belirlemiş olduğunuz uygulama ya da aygıtlara daha çok bant genişliği ayırabilir.
Mesela evde biri 4K video seyrederken, farklı bir kullanıcı online oyun oynuyor ya da WhatsApp üstünden görüntülü konuşma gerçekleştiriyor ise QoS ile oyun ve görüntülü konuşma trafiğine öncelik verilebilir. Böylelikle internet tamamı ile hızlanmasa bile bağlantının daha akıcı olması sağlanır.
QoS, internet sağlayıcınız tarafından sunulan internet hızını artırmaz. 100 Mbps internet paketine sahipseniz QoS bu hizmeti 200 Mbps haline getiremez. Fakat interneti kullanan aygıtlar arasında bant genişliğini akıllıca dağıttığı için hızın daha verimli bir şekilde kullanılmasına destek verir.
Mesela evde bir kişinin büyük bir oyun indirdiği esnada öteki kişilerin internet hızında düşüş yaşanabilir. QoS aktif olduğu zaman indirme uygulamasına belli bir öncelik verilirken, görüntülü konuşma gerçekleştiren ya da online oyuna giren kişinin bağlantısı muhafaza edilebilir. Böylece gecikme düşer ve bağlantı daha stabil bir hal alır.
QoS sistemi internet paketi analizi yaparak hangi veriye öncelik verilmesi gerektiğini tespit eder. Gerçek zamanlı çalışan uygulamalar, veri indirme uygulamalarına kıyasla daha öncelikli olarak kabul görür.
Çoğunlukla aşağıdaki trafik çeşitlerine önceliklendirme yapılabilir:
Çevrimiçi oyunlar
Zoom, Teams ve Google Meet konuşmaları
WhatsApp sesli ve görüntülü konuşmalar
Canlı yayın programları
VoIP telefon konuşmaları
İş uygulamaları
Belli aygıtlar ya da IP adresleri
Böylece ağdaki yoğunluk seviyesi yüksekse de önemli uygulamalar daha kararlı hareket etmeyi sürdürür.
QoS niteliği bilhassa interneti aynı zaman diliminde birden fazla kişinin kullandığı alanlarda büyük avantaj sunar.
En fazla yer verilen kullanım alanları şu şekildedir:
Evde aynı zaman diliminde birden fazla kullanıcının internet bağlantısına dahil olması
Çevrimiçi oyun oynarken ping değerinin artış göstermesi
Görüntülü görüşmelerde ses ve görüntüde donma yaşanması
Uzaktan çalışan kişilerin bağlantı kalitesinin yükselmesi
Canlı yayın gerçekleştiren kişilerin kesintisiz yayın arzu etmesi
Akıllı ev aygıtlarının yoğun olarak tercih edilmesi
Böyle durumlarda QoS, internet hızını yükseltmese de bağlantının daha dengeli kullanılmasına destek verir.
Yalnız başına ping değerinin düşmesini sağlamaz. Fakat ağdaki gereksiz yoğunluğu düşürerek oyun paketlerine öncelik verdiğinden dolayı gecikme seviyesinin yükselmesine engel olabilir.
Mesela evde biri yüksek boyutlu veri indirirken normal zamanda ping değeri 20 milisaniyeden 120 milisaniyeye yükselebilir. QoS aktif olduğu zaman oyun trafiğine öncelik verildiğinden ping daha stabil olabilir.
Bu sebep ile oyun oynayan kullanıcılar için QoS, İnternet hızından çok bağlantı kararlılığı bakımından mühim bir niteliktir.
Evet. Zoom, Microsoft Teams, Google Meet ve WhatsApp gibi uygulamalar için ping seviyesine gereksinim duyulmaktadır.
QoS etkin olduğu zaman bu uygulamalara öncelik verildiğinden dolayı;
Ses kesimlerinde azalma yaşanabilir.
Görüntü donmalarına engel olunabilir.
Konuşmalarda gecikme seviyesi azalabilir.
Bağlantı daha stabil bir duruma gelebilir.
Bilhassa evden çalışan kişiler için QoS son derece yararlı bir modem niteliğidir.
QoS ayarları modem markasına göre farklılık sergileyen bir özelliktir. Genel itibari ile şu adımlar yerine getirilir:
Modemin yönetim paneline giriş sağlanır.
QoS ya da Quality of Service menüsüne girilir.
İnternet hız bilgilerinin sisteme girişi sağlanır.
Önceliklendirme yapılacak aygıtlar ya da uygulamalar belirlenir.
Ayarlar kayıt edilir ve modem tekrardan başlatılır.
Bazı gelişmiş modem türlerinde oyun, görüntülü konuşma ve yayın mecraları için hazır QoS profilleri de yer alabilir.
Şayet interneti sadece yalnızca bir kişi kullanıyor ise QoS niteliğini açmak büyük bir yarar sağlamayabilir.
Fakat şu gibi durumlarda aktif edilmesi tavsiye edilir:
Evde 5-10 aygıt aynı zaman diliminde internet bağlantısına dahil oluyorsa,
Devamlı çevrimiçi oyun oynanıyorsa,
Görüntülü görüşmeler gerçekleştiriliyor ise,
Akıllı televizyon, telefon ve bilgisayar aynı zaman diliminde internet kullanımına dahil oluyorsa,
Büyük veri indirmeleri sıklıkla gerçekleştiriliyor ise.
Uygun yapılandırılmış QoS, internet tecrübesini fark edilir biçimde iyileştirebilir.
Bant genişliği yönetimi, aygıtlara belli hız limitleri koyarken QoS daha çok internet trafiğinde önceliklendirme yapar.
Mesela bir aygıta en yüksek 20 Mbps hız tanımlamak bant genişliği yönetimi ile yapılan bir işlemdir. Oyun ya da görüntülü konuşmalarda öncelik sağlamak ise QoS teknolojisi ile gerçekleştirilir. Gelişmiş modemlerde bu iki nitelik bir arada mevcut olabilir.
QoS ayarı internet hızını yükselten bir sistem değildir. Bunun yerine eldeki internet bağlantısının daha verimli kullanılmasını sağlayarak ağdaki yoğunluğun yönetimini yapar ve mühim uygulamalara öncelik verir. Bilhassa çevrimiçi oyun oynayan kişiler, evden çalışanlar, görüntülü konuşma gerçekleştirenler ve aynı zaman diliminde çok sayıda aygıtın internet bağlantısına dahil olduğu evlerde QoS ile daha kararlı ve kesintisiz bir internet tecrübesine sahip olunabilir. Uygun yapılandırma yapılmış bir QoS ayarı, internet paketinizde değişiklik yapmadan bağlantı kalitesini mühim oranda yükseltebilir.
