Merhaba teknoloji tutkunları. Her birimiz o ana denk gelmişizdir: Mühim bir toplantıdasınız görüntünüz kesintisiz ve her şey mükemmel... Tam konuşma aşamasına geçtiniz, mühim bir konudan bahsediyorsunuz ve karşıdaki kişi donup kalıyor, sesinde kopukluklar oluyor.
Bizim de zihnimizdeki o ses, “internetim iyi ancak neden yalnızca sesimde bozulma oldu?” Diye dert yanıyor. Bu durum, mantık dışı gelebilir, fakat geri planda hareket halinde olan mühendislik kurallarının bir neticesidir.
Gelin, bir IT uzmanı ve tecrübeli bir uzaktan çalışan olarak, görüntülü görüşmelerde sesin görüntüyü neden daha kolay bir şekilde terk ettiğini biraz sohbet gibi açıklığa kavuşturalım.
Ses verisi, internet evreninin öncelikli kargosudur ve kendine has istekleri mevcuttur.
Ses verisi, saniyede birçok defa güncelleme yapmaya mecburdur ve gecikmeye karşı oldukça hassastır. İnsan beyni, seste 100 milisaniye üstündeki gecikmeleri ya da boşlukları anında algılar.
Bu sebep ile, zoom, mert ve teams gibi görüntülü görüşme sistemleri, ses verisini ulaştırmak için çoğunlukla UDP kullanır.
• UDP’nin Anlamı: UDP, veriyi hızlı ve kontrolsüz bir şekilde iletir. Bir veri kaybolur ise, sistem geri dön ve o veriyi tekrardan ilet demez. Bunu demek yerine hata meydana geldi, boşver, sonraki pakete geçiş yap der.
• İnsan Teması: Aynı kırılabilecek bir yumurta kutusunu fazla hızlı yollamaya benziyor. Kutu düşerse, taşıyan kişi durum sağlam mı diye kontrol etmez, yalnızca bir sonraki kutuyu düşünür. Bu acımasız hız, seste anlık kopma olmasına yol açar.
Görüntü verisiyse sese kıyasla çok daha esnek ve sabırlı bir yapıya sahiptir.
• Tolerans: İnsan beyni, görüntüdeki 200 milisaniyeye dek yaşanan gecikmeleri ya da çok düşük takılmaların çok daha az farkına varır. Görüntü, sese kıyasla daha düşük kare hızı ile hareket edebilir.
• Sıkıştırma ve Telafi: Görüntü, yalnızca değişen pikselleri ileterek devamlı olarak sıkıştırılır. Bu paket ortadan kaybolduğu zaman, sistem bir müddet o son görüntüyü ekranda dondurur. Bu, bizim için anlık bir takılma gibi düşünülür, fakat sesin tamamı kesilmesi gibi can yakan bir tecrübe oluşturmaz.
• İnsan Dokunuşu: Görüntü, ağır ama garantili bir şekilde hareket eden kargoya benzer. Bir fotoğraf karesi ortadan kalkarsa, sistem o kareyi tekrardan iletmeye çaba harcamak yerine, son bilinen o görüntüyü ekranda bulundurur. Görüntü donar, fakat tam manası ile kayıp olmaz.
Çağdaş ağ yönetimi ve görüntülü görüşme programları, bu ayrı tepkileri bilerek çalışırlar. Bu Quality of Service olarak adlandırılır.
IT yöneticileri tarafından, her daim sese en yüksek öncelik verilir. Zira kesik gelen bir ses, toplantının anlaşılırlık seviyesini tam anlamı ile bitirir. Donan bir görüntüyse yalnızca rahatsızlık vericidir.
• Öncelik: Programlar, kısıtlı bant genişliğiniz bulunduğunda, önce ses paketlerinin geçmesinin garantisini verir. Görüntü verileriyse sırasının gelmesini bekler.
• Sonuç: Ağınız güçlük yaşadığında, sistem seste meydana gelecek bir gecikme yerine, hızlı UDP ile sesin anında ulaştırılmasını sağlamayı seçer. Bu durumun bedeli de o anlık kopmadır.
Madem problemin kaynağı hakkında bilgi sahibiyiz, evde bu rahatsız edici kopmaları minimuma indirmek için ne gibi adımlar atabiliriz?
1. Ethernet Bağlantısı Tercih Edin: En kolay ancak en tesirli kural. Kablolu bağlantı, kablosuz bağlantıdaki anlık parazit ve dalgalanmaların yok olmasını sağlar. Ses paketi kaybı yaşanmasına büyük oranda engel olur.
2. QoS Ayarlarını Gözden Geçirin: Şayet kaliteli bir modeme sahipseniz, yönetim paneline giriş yapın ve QoS ayarlarına gidin. Cihazınızı ya da kullanmış olduğunuz görüntülü görüşme uygulamasını en yüksek öncelikli olarak belirleyin.
3. Geri Planda Çalışan Uygulamaları Kapatın: Görüntülü görüşme esnasında cihazınızın geri planda oyun güncellemesi yapması, ses kaliteniz üzerinde hemen kötü etki oluşturacaktır. Kullanma olmayan bütün uygulamaları kapatmanız gerekir.
4. VPN’den Uzak Durun: Şayet işleriniz için kullanmak zorunda değilseniz, toplantı esnasında VPN’i kapatın. VPN’ler, paketlerinizi ilave bir sunucu üstünden yönlendirmesi sebebiyle normal olarak gecikme seviyesini yükseltir ve ses için önemli olan hızın azalmasına yol açar.
Çoğu kullanıcı belli bir dönem akşam vakitlerinde meydana gelen ses takılmaları ile uğraşmak zorunda kalmıştır. Problemin temel noktası, modemin kablosuz bağlantı kanalında yaşanan yoğunluk olmaktadır. Bu durumu ortadan kaldırmak için ise en etkili yöntem modemi 5 GHz’e yükseltip, cihazı kablolu bağlantıya dahil etmektir. Bu yöntem ile seste meydana gelen kesintiler yok denilecek bir seviyeye iner.
Görüntülü görüşmelerde seste kesinti olması, teknolojinin bir noksanlığı değil, bilerek göze alınmış bir risk durumudur. Sistem, görüntüde donma yaşanması pahasına sesin akıcı olmasını sağlamaya çalışır, fakat yeterli olmayan bant genişliği ya da parazit olduğu zaman, ses paketlerini acımasız bir biçimde feda eder.
Siz de bu kolay aşamaları yerine getirerek, bir sonraki mühim görüşmenizde sesinizde kesinti olması tehlikesini en düşük düzeye indirebilirsiniz. Kesintisiz bir konuşmada görüşmek üzere.
